Με ένα πραγματικά τολμηρό νομοσχέδιο για την αποποινικοποίηση των ναρκωτικών για τους χρήστες, ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιλτιάδης Παπαϊωάννου κατάφερε να ταράξει τα νερά της ελληνικής κοινωνίας, που γι’ αυτήν ο χρήστης ναρκωτικών ουσιών είναι ένα απόβλητό της.

Αν μη τι άλλο, η καινοτομία του νομοσχεδίου είναι ότι σταματά να αντιμετωπίζει τον χρήστη ως εγκληματία αλλά ως ασθενή. Από τον Σεπτέμβριο, οι διατάξεις του νομοσχεδίου θα τεθούν σε διαβούλευση και οι όποιες τοποθετήσεις θα πάρουν μορφή. Ωστόσο, ήδη διαφαίνεται ότι υπάρχουν έντονοι προβληματισμοί. Ο Συμβουλευτικός Σταθμός του Οργανισμού Καταπολέμησης Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) Ιωαννίνων, το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ) Ιωαννίνων αλλά και ο Δικηγορικός Σύλλογος Ιωαννίνων έχουν τις επιφυλάξεις τους, σε διαφορετικό επίπεδο ο καθένας και για διαφορετικούς λόγους.
Το κυρίαρχο στοιχείο του νομοσχεδίου, κι αυτό που προκαλεί πολλούς (τα κόμματα της ΝΔ και ιδίως του ΚΚΕ διαφωνούν) είναι ότι η κατοχή ναρκωτικών για προσωπική χρήση δεν καταδικάζεται. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η χρήση είναι ελεύθερη. Θα τιμωρείται ελαφρά –από πλημμέλημα γίνεται πταίσμα με κράτηση μέχρι τριών μηνών ή με πρόστιμο 1000 ευρώ. Οι ίδιες ποινές ισχύουν και για καλλιέργεια φυτών κάνναβης με τον όρο βέβαια ότι ο αριθμός των δενδρυλλίων δικαιολογείται για αποκλειστική χρήση από τον δράστη. Ενδιαφέρον έχει δε το σκεπτικό της εισηγητικής έκθεσης του νομοσχεδίου: «Η αποποινικοποίηση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών υπαγορεύτηκε από τη σκέψη ότι η χρήση ναρκωτικών αποτελεί πράξη αυτοπροσβολής του εννόμου αγαθού από τον φορέα του. Κρίθηκε ότι για λόγους συνέπειας θα έπρεπε η πράξη αυτή να αντιμετωπιστεί από τον νομοθέτη με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζει η νομοθεσία μας άλλες αυτοπροσβολές […].  Ο ‘αιχμάλωτος’ άλλων όχι λιγότερο επικίνδυνων και βλαπτικών για την υγεία εξαρτησιογόνων ουσιών (αλκοόλ, τσιγάρο) παραμένουν ατιμώρητοι. Υπό το πρίσμα αυτής της θεώρησης θα ήταν λογικό να μένουν επίσης ατιμώρητες και όλες οι υποστηρικτικές της χρήσης πράξεις, δηλαδή η προμήθεια, η κατοχή και ή καλλιέργεια ναρκωτικών που προορίζονται για αποκλειστικά προσωπική χρήση του δράστη,. Ωστόσο, η ελάχιστη έστω επικινδυνότητα για τρίτους, η οποία ανακύπτει σε περίπτωση πράξεων προμήθειας, κατοχής κ.λπ. για προσωπική χρήση, κρίθηκε ότι δικαιολογεί την τιμώρηση σε βαθμό πταίσματος με ποινή μέχρι τριών μηνών».
Η θέση της προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Αναστασίας Γιογλή δεν έχει διαμορφωθεί πλήρως. Η πρώτη της εντύπωση είναι, ωστόσο, ότι «πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί με το νομοσχέδιο, δεδομένου και του γεγονότος ότι η κοινωνία μας δεν είναι ώριμη για τέτοιες αλλαγές». Αναφέρει δε στην εφημερίδα ότι ο μεγάλος της φόβος «είναι ότι θα αυξηθεί η χρήση των ναρκωτικών, καθώς δεν θα υπάρχει πια η απειλή της φυλακής».
Ο επιστημονικός υπεύθυνος του ΚΕΘΕΑ Ιωαννίνων Γιάννης Παπαχρήστου, από την πλευρά του, χαρακτηρίζει  θετικό το γεγονός ότι η ποινική δικαιοσύνη «σταματά να αντιμετωπίζει τον χρήστη ως εγκληματία και δίνει προτεραιότητα στη θεραπευτική αντιμετώπιση». Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ανακοινώσει ότι στο νομοσχέδιο θα υπάρξουν ρυθμίσεις-κίνητρα για την ένταξη των εξαρτημένων από τα ναρκωτικά σε προγράμματα αποθεραπείας και αποτοξίνωσης. Για τη θεραπευτική αντιμετώπιση, εκτιμά ότι υπάρχει μια προχειρότητα. «Πρέπει να συνοδεύεται από ένα πρόγραμμα  υψηλών προδιαγραφών με απαραίτητη την ψυχοκοινωνική υποστήριξη». Ο κ. Παπαχρήστου επισημαίνει επίσης ότι υπάρχει μια μικρή παγίδα στην όλη υπόθεση: «Χρειάζεται προσοχή από όλους για να μην απομυθοποιηθεί η χρήση του χασίς». Επί της αποποινικοποίησης της χρήσης, αναφέρει δε ότι σύμφωνα με τη σημερινή νομοθεσία ο χρήστης πάει στη φυλακή μέχρι και έναν χρόνο. «Υπάρχουν όμως πολλοί δικαστές που δεν τον βάζουν στη φυλακή. Το νομοσχέδιο έρχεται να κατοχυρώσει αυτή την πρακτική» αναφέρει.
Προς τη σωστή κατεύθυνση εκτιμά ότι κινείται το νομοσχέδιο όσον αφορά την αντιμετώπιση του χρήστη ως ασθενή και ο πρόεδρος του Συμβουλευτικού Σταθμού του ΟΚΑΝΑ Στέφανος Τζιμογιάννης. Διατηρεί όμως τις έντονες επιφυλάξεις του για τις διατάξεις που σχετίζονται με την αποποινικοποίηση της διακίνησης μικρών ποσοτήτων ή της καλλιέργειας κάνναβης για προσωπική χρήση. Όπως εκτιμά, «θα θα αυξήσουν τη διαθεσιμότητα των ουσιών κυρίως μεταξύ των νέων με πιθανό αποτέλεσμα την αύξηση της χρήσης των ναρκωτικών». Ορατός είναι δε και ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον κ. Τζιμογιάννη, «να περαστεί το λανθασμένο μήνυμα ότι η αλλαγή της νομοθεσίας γίνεται λόγω της ακινδυνότητας της χρήσης των ουσιών και να αγνοηθεί από τους νέους ανθρώπους ότι η χρήση και η εξάρτηση ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για τα άτομα και την κοινωνία». Αυτός πάντως που διαφωνεί με όλες τις διατάξεις είναι ο μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κ. Ανδρέας ο οποίος σε ανακοίνωσή του είναι λάβρος κατά της κυβέρνησης.
Το καίριο ζήτημα που καλείται επί της ουσίας και καταρχάς να απαντήσει η κοινωνία είναι αν θέλει να συνεχίσει να βλέπει τον χρήστη ναρκωτικών ως εγκληματία και όχι ως ασθενή.

Βαρβάρα Αγγέλη

http://www.agon.gr/news/117/ARTICLE/12796/2011-08-09.html